Na początku października 2026 roku Miejska Biblioteka Publiczna w Żorach stanie się miejscem wyjątkowego święta kultury. W dniach 2 i 3 października odbędą się tam VIII Dni Kultury Żydowskiej, wydarzenie dedykowane przypomnieniu, że Żory były niegdyś domem dla społeczności żydowskiej, znacząco wpływającej na rozwój miasta. Tegoroczna edycja, zatytułowana „Synagoga – Wesele Żydowskie”, organizowana jest we współpracy z Agnieszką Kraińską.
Dziedzictwo Synagog w Województwie Śląskim
W ramach tego wydarzenia Dariusz Walerjański poprowadzi spotkanie poświęcone bogactwu kulturowemu Województwa Śląskiego, które kiedyś było domem dla licznej społeczności żydowskiej. Zachowane synagogi, cmentarze oraz archiwalia świadczą o historii, choć dzisiaj możemy o niej mówić jedynie w czasie przeszłym. Dramatyczne wydarzenia II wojny światowej zmieniły losy wielu Żydów, a ich dziedzictwo w dużej mierze pozostało zapomniane. Wykład Walerjańskiego przybliży historię zachowanych synagog w regionie, poprzedzając to krótkim wprowadzeniem na temat roli synagogi w judaizmie.
Przed wojną niemal każda większa miejscowość w obecnym Województwie Śląskim miała swoją synagogę i cmentarz. Obecnie możemy odnaleźć 64 nekropolie i 15 synagog, które powstały od drugiej połowy XVIII wieku do początków XX wieku. Niestety, po wojnie ze względu na sytuację polityczną, opieka nad tymi obiektami nie zawsze była priorytetem.
Wesele Żydowskie jako Centrum Wydarzeń
Głównym punktem programu będzie inscenizacja żydowskiego wesela, które odbędzie się wyłącznie po okazaniu imiennego zaproszenia. Grupa młodzieży, pod okiem Anety Antosiak, przygotowała przedstawienie, które będzie urozmaicone muzyką żydowską graną na żywo. Po występie uczestnicy będą mogli skosztować tradycyjnych żydowskich potraw przygotowanych specjalnie na tę okazję.
Równolegle do głównych wydarzeń, organizatorzy przygotowali warsztaty dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, które mają na celu przybliżenie młodszym pokoleniom tradycji i kultury żydowskiej. Na wszystkie wydarzenia obowiązują wcześniejsze zapisy, co pozwala na lepszą organizację i zapewnienie odpowiedniej atmosfery.
Wydarzenie odbywa się pod patronatem Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, co nadaje mu szczególnej rangi i znaczenia. Jest to doskonała okazja, by przypomnieć sobie o różnorodnym dziedzictwie kulturowym regionu i jego wpływie na współczesność.
Źródło: facebook.com/mbpzory
